Kan een zzp'er die in de zorg werkt en
naar waarheid een Verklaring arbeidsrelatie (VAR) heeft ingevuld en
verkregen, er vanuit gaan dat hij/zij onder alle omstandigheden als
zelfstandige erkend blijft voor zowel de fiscale behandeling, als voor
de werknemersverzekeringen en voor de aansluiting bij een pensioenfonds?
Het antwoord is nee. Als bijvoorbeeld bij de aangifte
inkomstenbelasting blijkt dat de inkomsten anders moeten worden
beoordeeld, dan kan de Belastingdienst de verklaring herzien of bij een
hernieuwde aanvraag een andere VAR afgeven.
Herziening VAR
Bij een herziening van de VAR is de zzp'er
verplicht dit aan zijn opdrachtgever mede te delen. De opdrachtgever mag
dan niet langer meer uitgaan van de rechtsgevolgen verbonden aan de
vervangen verklaring. De VAR heeft geen doorwerking naar
pensioenbepalingen. De bedrijfstak- en ondernemingspensioenfondsen
verzekeren over het algemeen het pensioen voor werknemers in loondienst.
Aansluiting bij een bedrijfstak- of ondernemingspensioenfonds en een
status als zzp-er gaat dus over het algemeen niet samen.
Antwoorden
op Kamervragen
Het bovenstaande blijkt uit de antwoorden van
minister Klink van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en minister De
Jager van Financiën op vragen van Tweede Kamerleden over zelfstandigen
zonder personeel (zzp'ers) die in de zorg werken voor AWBZ-erkende
instellingen. Minister Klink geeft verder antwoord op de vraag onder
welke voorwaarden in de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ), in
de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en in de Zorgverzekeringswet
(Zvw) als zzp'er en zorgverlener zorg verleend kan en mag worden.
Algemene
Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ)
Binnen de AWBZ bestaat het
onderscheid tussen zorg in natura en zorg op basis van een
persoonsgebonden budget (pgb). Belangrijk is dat een individuele
zorgverlener kwalitatief goede zorg levert en zich houdt aan voor
zijn/haar beroepsgroep geldende richtlijnen en protocollen (o.a. zoals
vastgelegd in de Wet BIG).
Persoonsgebonden budget
Als een
cliënt kiest voor een pgb koopt hij zelf de benodigde, geïndiceerde zorg
in. De pgb-houder kan er voor kiezen voor de zorgverlening een of meer
zelfstandig zorgverleners te contracteren. Belangrijk is dat de
zorgovereenkomst tussen de zorgverlener en pgb-houder AWBZ-zorg betreft.
Andere dienstverlening kan niet ten laste van het AWBZ-PGB worden
gebracht.
Directe contractering naturazorg niet mogelijk
Het Besluit zorgaanspraken AWBZ omschrijft de AWBZ-functies
als verpleging of persoonlijke verzorging als «geleverd door een
instelling». Ook de Wet toelating zorginstellingen en de Kwaliteitswet
zorginstellingen definiëren beiden de zorgaanbieder als een instelling
(een organisatorisch verband). Hierdoor is directe contractering tussen
zorgkantoor en natuurlijke personen, individuele zorgverleners, niet
mogelijk. De wetstekst van de AWBZ werpt echter geen specifieke
belemmeringen op tegen het leveren van zorg door individuele
zorgverleners. De wet zegt expliciet dat een zorgaanbieder zowel een
instelling als een natuurlijke persoon kan zijn.
Aanpassen Besluit
Minister
Klink is van plan het Besluit zorgaanspraken AWBZ zo te wijzigen dat
zorgkantoren ook natuurlijke personen voor AWBZ-zorg kunnen
contracteren. Daarvoor wil hij eerst nagaan wat de gevolgen zijn voor de
uitvoeringslast van contractering van enkele duizenden zelfstandigen
door zorgkantoren en voor de uitvoering van kwaliteitstoezicht door de
Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ). Naar verwachting zal directe
contractering van zelfstandig zorgverleners door zorgkantoren niet
eerder dan in 2012 mogelijk zijn.
Doorcontractering tussen
zorgaanbieder en individuele zorgverlener
De meest gebruikte
manier voor individuele zorgverleners om AWBZ-thuiszorg in natura te
leveren, is op dit moment doorcontractering. Het zorgkantoor
contracteert een zorgaanbieder met WTZi-toelating. Deze kan zorg op twee
manieren realiseren: via personeel in loondienst of via
doorcontractering met een andere zorgleverancier zoals een individuele
zorgverlener. Bij doorcontractering blijft de contracterende
zorgaanbieder (hoofdaannemer) volledig verantwoordelijk voor de
kwaliteit en continuïteit van de zorg, die de gecontracteerde
zorgleverancier (onderaannemer) feitelijk levert.
Wet
maatschappelijke ondersteuning (Wmo)
In de Wmo is het vanaf 1
januari 2010 zo geregeld dat een burger de keuze heeft tussen natura of
een pgb. De burger die kiest voor een pgb kan daarmee een zzp-er
inhuren. Een thuiszorgorganisatie die door de gemeente gecontracteerd is
voor de hulp bij natura, kan die natura in onderaanneming door een
zpp-er laten verrichten. Dit kan echter alleen als de burger geen
opdrachtgever of werkgever van de zzp-er wordt.
Zorgverzekeringswet
(Zvw)
De Zvw en het daarop gebaseerde Besluit zorgverzekering
gaan uit van een functiegerichte omschrijving van de verzekerde zorg.
Hierbij is bij de omschrijving van de verzekerde zorgprestaties niet
aangeduid welke zorgverlener of instelling de zorg dient te verlenen.
Deze functiegerichte omschrijving van de verzekerde zorgprestaties in de
Zvw maakt het mogelijk dat zorgverzekeraars bepalen welke zorgverleners
Zvw-zorg aan hun verzekerden kunnen verlenen. De zorgverzekeraars
hebben hierbij ook de keuze uit zzp-ers.
Geen nieuw convenant
Tot
slot laat minister Klink weten dat er geen nieuw convenant komt voor de
verlening van AWBZ-thuiszorg in natura. Het voorgestelde convenant
«Bemiddeling in de thuiszorg bij AWBZ-erkende thuiszorgorganisaties» is
van tafel. De minister heeft echter niet de bedoeling nieuw convenant op
te stellen.
Bron:
Redactie Plein+ | 27 mei 2010, 9:56 uur