Als het gaat om de kwaliteit van het onderwijs, denkt het kabinet-Rutte voor een dubbeltje op de eerste rij te kunnen zitten, meent Graa Boomsma. Hij is schrijver en docent Nederlands aan een middelbare school.
Ergens halverwege het verhaal, over een tandarts die mbo-docent wordt, staat het terloops: hij heeft geen lesbevoegdheid (Loes Reijmer, ‘Docent met netwerk uit praktijk', de Volkskrant, 5 april). Vier kinderen had tandarts Van der Dussen opgevoed, dus, ach, dan zou lesgeven ook wel gaan. Dat viel behoorlijk tegen.
Veel zzp'ers en andere avonturiers willen ‘bijklussen' in het (middelbaar) onderwijs, maar de meeste docenten in de knop komen vooral zichzelf tegen in het klaslokaal. De reden? Systematische onderschatting van het lesgeven. En dan wordt de goedkope - want onbevoegde - flexwerker de zoveelste draaideurdocent, met alle gevolgen van dien voor de kwaliteit van het onderwijs. En nog steeds is er geen structurele oplossing voor het schrijnende lerarentekort, nog immer kampt de leraar met een laag aanzien (‘Sta jij voor de klas? Wat zielig.').
Onderschatting
Duitse en Vlaamse docenten voor de klas in Nederland; het zoveelste ideetje - of moet ik zeggen noodgreep? - om het tekort enigszins op te vangen. Ook deze ogenschijnlijk inventieve suggestie is ontstaan vanuit de onderschatting van het lesgeven. Waarom mislukken zoveel beginnende docenten, zzp'er of niet, in een lokaal met dertig pubers? Omdat zij niet over de taal en het gezag beschikken die nodig zijn om de aandacht te vangen en vast te houden. En dan is er nog de vakkennis, die men niet alleen dient te beheersen maar ook nog moet overbrengen. Kennisoverdracht? Dat is een permanent karwei dat niet is weggelegd voor competentiegerichte ‘vakbroeders'.
Het structurele lerarentekort, de beroerde lerarenopleidingen, het weglekken van kennis door massale pensionering, de vergrijzing onder het docentenkorps; het zijn maar een paar ontwikkelingen die haaks staan op het plan van het kabinet-Rutte om van Nederland een zeer vooraanstaande kenniseconomie te maken. Hoe? Door voor een dubbeltje op de eerste rij te gaan zitten, dat wil zeggen met gesloten beurs en geldstroomverleggingen binnen het onderwijs de kwaliteit verbeteren.
Dat zal niet lukken, want er is een deltaplan nodig om de systematische ondergraving van de kwaliteit van het middelbaar onderwijs teniet te doen. Helaas verliest de regering zich in allerlei noodideetjes die geen zoden aan de dijk zetten en dus geen onderdeel van een deltaplan kunnen worden. Of ze pleit, uit puur praktisch-politieke motieven, voor het rampzalige idee onderwijs en bedrijfsleven nog nauwer met elkaar te laten samenwerken.
Berekenende schoolbesturen
En dan zijn er nog de berekenende schoolbesturen die, vervreemd van wat er in het klaslokaal gebeurt, onbevoegde zzp'ers in dienst nemen en denken dat ze daarmee de leerlingen helpen. De feiten wijzen anders uit. Een zo'n schoolmanager, voorzitter van de MBO-raad Jan van Zijl, zegt in ‘Docent met netwerk uit praktijk' dat het nodig is pragmatisch om te gaan met lesbevoegdheden. ‘Niemand wil dat er onbekwame mensen voor de klas staan. Maar onbekwaam en onbevoegd is niet hetzelfde.' Vrij vertaald: zo'n afstudeerpapiertje stelt niet veel voor, ga soepel om met onbevoegden, kan ons de kwaliteit of de vakkennis of de didactische gaven schelen, als de vacature maar is opgevuld.
Het is deze managersmentaliteit die funest is voor het onderwijs. Misschien is het een idee om van al die ‘pragmatische' managers op afstand flexwerkers te maken, die van de ene op de andere dag hun ontslag kunnen krijgen wegens wanbestuur, kwaliteitsbederf en financiële inhaligheid.
Het kabinet-Rutte denkt vanzelf en spotgoedkoop in de topvijf van de kenniseconomieën terecht te kunnen komen. Alweer een onderschatting van de rampzalige toestand in het Nederlandse onderwijs. De enige partij die zich nog werkelijk druk maakt om de wanstaltige toestand van het Hollandse onderwijs, is D66. Het was Pechtold die in een interview zei dat er nu voor het eerst een generatie aantreedt die lager is opgeleid is dan de vorige. En dat laten we gebeuren? Ja, dat laten we gebeuren, want we maken ons liever druk om wel of geen verbod van hoofddoekjes in een Volendamse klas.
Bron: Volksrant.nl door: Graa Boomsma, 12-04-2011 09:00